Erystyka Michalika i korporacyjny PR

W pierwszej chwili odruchowo zrobiłam screen save, bo takie pyszne wiadomości potrafią znikać znienacka z serwisów. Ten jednak nie tylko nie znikł, ale rozpowszechnił się na różne portale i pokonał Atlantyk, robiąc polskiemu kościołowi katolickiemu międzynarodowy PR.

Mowa oczywiście o tym newsie:

prntscMichalik

Oczywiście, gdy szanowni purpuraci dostrzegli, że arcypasterz przekroczył nawet tak gumowe granice przyzwoitości, jakie zwyczajowo luźno się nakłada na zachowanie publiczne księży w Polsce, nastąpiła refutacja i mamrotanie o lapsusach. Proszę panów, lapsus jest, gdy ktoś powie w trakcie obrony dyplomu o godzinach spędzonych w labolatorium, a nie gdy wygłosi śmiałą tezę, że porzucone lub zrozpaczone dzieci same sobie winne, że takie apetyczne chodzą i wodzą na pokuszenie. W przypadku arcybiskupa to nie jest lapsus, to jest recydywa. Dwanaście lat temu Michalik pisał (podkreślmy, pisał, a nie udzielał wywiadu w przelocie przed rozpoczęciem konferencji) w liście pasterskim na temat oskarżeń o pedofilię proboszcza z Tylawy:

Cel oskarżenia był chyba inny niż dobro dziecka i religii, skoro [Lucyna Krawiecka, składająca doniesienie – przyp. naima] w rozmowie żadnych nazwisk nie zgodziła się podać, szermując ogólnymi zarzutami. W krótkim czasie pojawił się kolejny ambasador w/w kobiety, brat zakonny, dosyć dziwny, augustianin, z takimiż zarzutami, ale również nie zgodził się ujawnić nazwisk rzekomo pokrzywdzonych dzieci.

Następnie znów – nie w przelocie, ale w artykule własnoręcznie napisanym do katolickiego tygodnika:

 

Gazeta Wyborcza znalazła ostatnio nowy temat – molestowanie dzieci. O co w tym wszystkim chodzi? Czy tylko o słuszną obronę dziecka, czy także o to, aby poderwać zaufanie do Kościoła, instytucji dydaktyczno-wychowawczych, niszczyć autorytety, odgrodzić nauczycieli, księży od dzieci i od ludzi? O wspólników fałszywej propagandy nietrudno.

Nie ma co się łudzić, że przez dwanaście lat arcybiskup zmienił zdanie, najwyżej nauczył się, że nie należy tego zdania wygłaszać do mikrofonu (lub, co prawdopodobne, został na ten temat pouczony przez wściekłych kumpli, którzy zwołali aż konferencję w sprawie namnażających się przypadków przestępstw seksualnych w ich korporacji i wypowiedź Michalika im tylko utrudniła ładne opakowanie w słowa deklaracji, że będą się pochylać z troską). Ksiądz arcybiskup, tak samo jak jego koledzy z episkopatu, jest pracownikem dużej, międzynarodowej korporacji i wobec tej korporacji jest lojalny, li i jedynie. Gdy pojawiają się oskarżenia o pedofilię, w pierwszym odruchu korporacja zwiera szeregi, chowając w głębi, między sutannami, oskarżonego kolegę z pracy. Ofiarom poświęca się zdawkowe wyrazy współczucia i zwołuje się konferencje, ale opiekę, delegację w bezpieczne miejsce i przesurową karę rozmowy z przełożonym zostawia się dla sprawcy. Dla tych, którzy zechcą stwierdzić, że przesadzam – cytat o najświeższych, wczorajszych ustaleniach z konferencji polskich purpuratów:
 
 

„Jeżeli chodzi o samych biskupów i wyższych przełożonych zakonnych nie mamy takiego obowiązku prawnego, żeby osoby te musiały składać zawiadomienia w prokuraturze o swych podwładnych” – stwierdził bp Wojciech Polak, sekretarz generalny Episkopatu Polski podczas środowej konferencji prasowej, na której biskupi ogłosili nowe wytyczne wobec duchownych podejrzanych o przestępstwa seksualne wobec nieletnich. Jego słowa powtórzył kardynał Stanisław Dziwisz. Obaj stwierdzili również, że to osoba poszkodowana powinna składać doniesienia na księży, bo gdyby to robili ich przełożeni, narażali by ofiary na niechciane cierpienie.

To cytat za „Polityką„. Panowie biskupi ustalili, że wiąże ich bardziej solidarność z kolegą z pracy niż przyzwoitość czy chęć ochrony pokrzywdzonego. Lojalność wobec korporacji została postawiona wyżej niż artykuł 204 kodeksu postępowania karnego, nakazujący zgłosić na policję lub do prokuratury każde przestępstwo, o którym się obywatel dowie. Oczywiście, kościół katolicki jest eksterytorialny, za taki się od zawsze uważa (co nigdy nie przeszkadzało mu wyciągać obu rąk z workiem na dotacje, dofinansowania i ulgi podatkowe z państwowego budżetu). Jest również zarozumiały i butny, bo potrafi w oficjalnym dokumencie napisać, że będzie chronić w miarę możliwości przed sankcjami karnymi i cywilnymi swoich przestępców, i czyni to w atmosferze podniosłej i w przekonaniu, że ofiary tych księży docenią, że poświęcono im całą konferencję. Michalik mówiący o dziecięcych ofiarach deprawujących swoich oprawców wpisuje się tylko w narrację chronienia korporacji za wszelką cenę, nawet kosztem pogwałcenia sensu, logiki, przyzwoitości i ideałów, jakie korporacja dawno temu ogłosiła jak swoje motto.

 
 
Wracając do cytatu z początki notki: rdzeń prawdy w podłej wypowiedzi arcybiskupa jest taki, że dzieci, które przeżywają kryzys emocjonalny związany ze swoją sytuacją rodzinną często w desperacji poszukują więzi, zaufania i wsparcia wśród niespokrewnionych dorosłych. Cała reszta, z obrzydliwą insynuacją pogrążania niewinnych kapłanów w otchłań lepkiego, pardon, lgnącego pożądania, jest wzięta z narracji klasycznej dla kultury gwałtu. Dodatkowe punkty Michalik zebrał (na co czujnie zwróciła uwagę Szprota) za finezyjny kop w rozwodników – przerzucenie w niedźwiedzim salcie całej winy za gwałt i molestowanie nieletnich na rodziców, którzy się rozwodzą, jest erystycznym Everestem. Rozwodzący się rodzice spędzają bezsenne noce na rozważaniach, jak oszczędzić dzieciom cierpienia, szoku i krzywdy związanych z rozpadem rodziny, jak przeprowadzić je względnie bezkolizyjnie przez meandry procesu, przeprowadzek lub zmiany rutyny, jak utwierdzić je w tym, że nawet osobno mieszkający rodzice nie przestali swoich dzieci kochać – i łup, do wszystkich swoich trosk, lęków, zmartwień i problemów otrzymują od Michalika jeszcze zgrabnie opakowany szantażyk, że jak się rozwiodą, to wydadzą swoje strapione potomstwo na łup księży, których byle smutny ośmiolatek może bez trudności uwieść. Gratulacje, księże Michaliku, dawno – jakiś tydzień chyba? – jak kościół katolicki nie kopał rozwodników, słusznie ksiądz przypomina, gdzie ich miejsce.
 
 
W niektórych miejscach sieci pojawiają się głosy, że co prawda polski oddział korporacji bardzo samowolny i rozpasany, ale nowy szef centrali jest bardzo obiecujący i rokuje nadzieje na wielkie zmiany. Uwierzyłabym, gdyby nie reakcja Watykanu na skandal na Dominikanie (skądinąd, znów z rodakami) – papież nie zażądał od swoich podwładnych natychmiastowego oddania się w ręce władz, nie zarządził czystki wewnętrznej i akcji insytucjonalnego wsparcia dla ofiar polskich księży (uwiedzionych przez ministrantów,  jakby to uściślił Michalik), papież odwołał biskupa i proboszcza do centrali celem złożenia wyjaśnień. Szanowni państwo, gdyby jakiekolwiek światowe korpo tak zrobiło – zamiast swojego pracownika (oskarżonego o wielokrotne gwałty i molestowania dzieci!) wykopać z branży prosto w objęcia policji, w bramie zabierając firmowe wizytówki – zwinęło go pospiesznie do centrali spółki w celu wewnętrznego wyjaśniania sprawy i rozważenia konsekwencji – to korpo zostałoby w dwa dni rozjechane przez media i wszystkich polityków na miazgę, a akcjonariusze deptaliby się w kolejkach do zbycia akcji. Tymczasem ton ogólny jest taki, że car dobry, ale bojarzy źli. Nie wydaje mi się, ta instytucja zbyt długo hodowała w sobie pewność moralnej racji i wyższości nad wszystkimi wokół, by uznać, że nawet w ewidentnych przypadkach wraz ze swoimi pracownikami podlega jurysdykcji cywilnej. Stulecia życia ponad prawem skutkują tym, że łagodność w obejściu i demokratyczne gesty nowego szefa mylą się publiczości z reformą całej korporacji. Nie liczyłabym na to, na pewno nie tak długo, jak ksiądz Gil z Dominikany jest nieuchwytny dla policji, choć udziela obfitych wywiadów w telewizji – a jego przełożeni pomagają mu nie trafić do aresztu mimo listu gończego Interpolu.
O reformie postulowanej, hipotetycznej i tym, co się dzieje, bardzo spokojnie i wyważenie pisze Andsol. Gdybyż ktoś jego notki zaproponował Michalikowi et consortes przed wygłaszaniem różnych tez.
 
 
Ponieważ jednak wątpliwe, by korporacyjni działacze i dyrektorzy pionów czytali publikacje z zupełnie innych branż niż wewnętrzne biuletyny firmowe, pozwolę sobie podsunąć im pomysł na lekturę, z którą niewątpliwie choćby u zarania kariery się zetknęli. Następnym razem, gdy ktoś ich publicznie zapyta o procesy i wyroki w sprawie wykorzystywania nieletnich przez funkcjonariuszy korporacji, zamiast brnąć w insynuacje, usprawiedliwienia, wyparcie i poszukiwanie wewnętrznych okólników na wypadek kontaktu z rzeczywistością, niech sobie wykalibrują optykę i ustawią hierarchię ważności. W zasadzie sporo mają zapisane w statucie założycielskim, szkoda, że nie traktują go serio.